Hoe ontstaat goud in de grond?

Goud is niet op aarde gemaakt. Het element ontstond al miljarden jaren geleden, tijdens de explosieve botsing van neutronensterren diep in het heelal, een zogeheten kilonova. Bij die botsing kwam zoveel energie vrij dat er nieuwe, zware elementen werden gevormd, waaronder goud. Toen ons zonnestelsel zich vervolgens ontwikkelde uit een wolk van gas en stof, werd dat goud ingebouwd in de planeten die daaruit ontstonden, de aarde inbegrepen.

Van sterexplosie tot goudader

Tijdens de vorming van de aarde, ongeveer 4,6 miljard jaar geleden, zakte het grootste deel van dat goud mee naar de gesmolten kern van de planeet. Hoe komt goud dan toch weer in de grond terecht, dichter bij het oppervlak? Dat gebeurt via vulkanische activiteit en het verschuiven van aardplaten, processen die goud vanuit de diepte omhoog stuwen. Onderweg lost het metaal op in hete, mineraalrijke vloeistoffen die door scheuren en breuklijnen in het gesteente stromen. Zodra die vloeistoffen afkoelen, slaat het goud neer en vormt het dunne adertjes in kwarts. Onderzoekers ontdekten bovendien dat aardbevingen dit proces kunnen versnellen: de plotselinge drukval langs een breuklijn laat water in een fractie van een seconde verdampen, waardoor goud zich in korte tijd ophoopt. Zo kan een goudader zich in een paar honderdduizend jaar vormen, geologisch gezien een oogwenk.

Waarom goud altijd naar de bodem zakt

Eén eigenschap van goud verklaart waarom het zich zo goed laat concentreren op specifieke plekken: het gewicht. Goud is uitzonderlijk dicht, veel dichter dan de meeste andere mineralen in gesteente of rivierbedding. Benieuwd hoe zwaar goud precies is? Die dichtheid is precies de reden waarom het metaal tijdens de vorming van de aarde naar de kern zakte, en waarom het zich later in rivieren juist op specifieke plekken verzamelt: het zinkt sneller en dieper weg dan het omliggende zand en grind, en blijft daardoor liggen terwijl lichtere materialen worden weggespoeld.

Welk land heeft het meeste goud in de grond?

Niet elk land heeft evenveel profijt van dit proces. Sommige gebieden liggen al miljarden jaren op plekken waar oude, stabiele continentale korst nooit is weggeërodeerd of overspoeld door jongere afzettingen, en juist daar hebben zich de grootste goudvoorraden opgebouwd. Volgens de meest recente cijfers van de Amerikaanse geologische dienst USGS gaat het om:

• Australië, met ongeveer 13.000 ton, goed voor circa een vijfde van de wereldwijde voorraad
• Rusland, met ongeveer 12.000 ton
• Zuid-Afrika, met ongeveer 5.000 ton
• Indonesië, met ongeveer 3.600 ton
• Canada, met ongeveer 3.200 ton

Samen vertegenwoordigen Australië en Rusland dus bijna 40 procent van alle nog ongewonnen goud op aarde.

Waarom liggen de grootste voorraden net daar?

Dat deze landen bovenaan staan, is geen toeval. In West-Australië ligt het Yilgarn-schild, een van de oudste stukken aardkorst ter wereld, waar miljarden jaren aan geologische activiteit talloze goudaders heeft opgebouwd. In Rusland concentreert de voorraad zich vooral in Siberië en het Verre Oosten, in gebieden met een vergelijkbare, zeer oude ondergrond. Zuid-Afrika dankt zijn positie weer aan het Witwatersrand-bekken, een oeroud sedimentgebied waar goud zich over honderden miljoenen jaren heeft opgehoopt. Landen zonder zo’n oude, blootliggende korst hebben simpelweg nooit de kans gehad om vergelijkbare voorraden te vormen.

Het goud dat in deze landen wordt gedolven, doorloopt vervolgens nog een lange weg voordat het als baar of munt bij een particuliere koper terechtkomt. Smelterijen zoals Umicore zuiveren het ruwe erts tot beleggingsgoud van hoge zuiverheid, meestal met een LBMA-certificering als onafhankelijk bewijs van kwaliteit.

Zit er ook goud in de Nederlandse grond?

Nederland behoort niet tot die lijst, en dat heeft een duidelijke geologische reden. De Nederlandse ondergrond bestaat grotendeels uit relatief jonge afzettingen van rivieren en zee, opgebouwd in de afgelopen paar miljoen jaar. Er is geen oud, blootliggend gesteente zoals in Australië of Zuid-Afrika, en er heeft zich in de Nederlandse geschiedenis ook geen vulkanische activiteit of gebergtevorming voorgedaan die goud vanuit de diepte omhoog had kunnen brengen. Daarmee ontbreken precies de ingrediënten die elders tot grote voorraden hebben geleid:

• geen oude, stabiele continentale korst aan het oppervlak
• geen vulkanische activiteit die goud omhoog kan stuwen
• geen gebergtevorming die dieper gesteente blootlegt

Toch is goud in Nederlandse grond niet volledig afwezig. Rivieren als de Rijn voeren al duizenden jaren microscopisch kleine gouddeeltjes mee vanuit de Alpen, deeltjes die her en der neerslaan in het grind van de rivierbedding. Het gaat om verwaarloosbare hoeveelheden, niet om een winbare voorraad, maar het verklaart waarom een select groepje hobbyisten er toch af en toe iets terugvindt.

Voor zilver geldt een vergelijkbaar verhaal, met eigen bijzonderheden over waar dat metaal precies vandaan komt. Ook zilver bereikt de Nederlandse bodem voornamelijk via water en sedimentatie, nooit via een eigen ertsader diep in de grond.

Zelf goud of zilver in bezit krijgen: kopen bij Goudonline

Omdat er in Nederland dus geen goud te winnen is, verloopt de weg naar fysiek edelmetaal in de praktijk altijd via een aankoop. Bij Goudonline haalt u dat gemis eenvoudig in. Goud kopen of zilver doet u in de vorm van baren en munten, altijd gecertificeerd en met een duidelijke herkomst.

Gaat uw voorkeur uit naar een baar? Het kopen van goudbaren draait vooral om gewicht, van kleine staafjes van een paar gram tot fors uitgevoerde exemplaren. Zilverbaren bieden diezelfde keuze in formaten. Belegt u liever in kleinere eenheden? Munten zijn dan een logische keuze: het kopen van gouden munten gebeurt al vanaf een paar gram, en voor zilveren munten ligt de instapdrempel nog lager.

Sommige klanten kiezen bewust voor beleggingsmunten met een lange geschiedenis, gewaardeerd om zowel het edelmetaal als de zeldzaamheid van de uitgifte. Anderen houden het liever simpel en kiezen voor de meest verhandelde standaardmunten en baren, juist om de eenvoud waarmee ze later weer verkocht kunnen worden.

Oud goud of zilver verkopen

Goud verkopen verloopt bij ons na een eerlijke taxatie op basis van de actuele koers, gevolgd door een snelle uitbetaling. Voor zilver hanteren we exact dezelfde aanpak.

Voordat de uitbetaling plaatsvindt, controleren onze specialisten altijd eerst de samenstelling. Bij goud gebeurt dat via goud taxeren, bij zilver via zilver testen op echtheid. Zo weet u zeker dat de prijs die u krijgt aangeboden, klopt met wat er daadwerkelijk in uw sieraad, munt of baar verwerkt zit.

Ligt er bij u juist goud te wachten om verkocht te worden, in de vorm van munten of baren? Gouden munten verkopen en een partij goudbaren taxeren wij allebei op dezelfde zorgvuldige manier, ook als het om oud goud uit een erfenis gaat waarvan de herkomst niet meer bekend is. Hetzelfde geldt voor gouden sieraden: een ketting, ring of armband die al jaren in een lade ligt, kan alsnog een verrassend bedrag waard zijn.

Woont u niet in de buurt van een vestiging, of heeft u simpelweg geen tijd om langs te komen? Dan kunt u ook een taxatiepakket aanvragen en uw spullen thuis inpakken voor een veilige, verzekerde verzending.

De goudkoers en zilverkoers volgen

De goudkoers en de zilverkoers bepalen op elk moment wat een gram edelmetaal waard is, of het nu gaat om goud dat nog in de Australische of Russische bodem zit, of om de baar die al bij u in de kluis ligt. Beide koersen worden internationaal uitgedrukt in dollar per troy ounce, een gewichtseenheid die al eeuwenlang de standaard is in de edelmetaalhandel.

Waarom de goudprijs stijgt hangt onder meer af van vraag en aanbod uit die grote producerende landen, en van hoeveel centrale banken op dat moment bijkopen.

Vragen over goud in de grond, of over uw eigen goud?

Heeft u dit artikel gelezen en vraagt u zich af of goud kopen verstandig is voor uw situatie, of heeft u thuis zelf nog goud of zilver liggen? Onze specialisten denken graag met u mee. Neem gerust contact met ons op, bijvoorbeeld voor:

• een taxatie van sieraden, munten of baren
• een eerste aankoop van goud of zilver
• praktische vragen over het bewaren, verzekeren of verzenden van edelmetaal