Wat is de ZiG en is dit echt een goudstandaard?

Om de huidige situatie te begrijpen, is het nuttig om onderscheid te maken tussen een klassieke goudstandaard en het huidige systeem in Zimbabwe. Bij een traditionele goudstandaard kunt u papiergeld direct bij de bank omruilen voor een vaste hoeveelheid fysiek goud. Dat is bij de nieuwe munt, de Zimbabwe Gold (ZiG), niet het geval.

De ZiG is een zogeheten structured currency, oftewel gestructureerde munt. Dit houdt in dat de waarde van het geld wordt onderbouwd door een reserve. Deze reserve bestaat uit fysiek goud, andere edelmetalen en buitenlandse valuta.

De introductie van de ZiG vond plaats in april 2024. Het land kende toen een lange reeks van mislukte monetaire hervormingen. Na het loslaten van de Zimbabwaanse dollar, de invoering van de RTGS-dollar en het gebruik van zogeheten bond notes, was het vertrouwen in papiergeld volledig verdwenen. De herinnering aan 2008, toen er bankbiljetten van honderd biljoen dollar gedrukt werden, zat diep. Met de ZiG probeert de centrale bank de geldpersen stop te zetten en via fysiek goud het vertrouwen van de bevolking te herwinnen.

Waarom nu weer in het nieuws?

De opzet werpt na verloop van tijd haar eerste vruchten af, mede dankzij de hoge internationale goudprijs. In de eerste maanden van 2026 zijn de staatsreserves gegroeid tot boven de 1,5 miljard dollar. De inkomsten uit de goudexport over de eerste helft van 2026 kwamen uit op 3,1 miljard dollar.

Deze toevloed aan middelen zorgt voor een periode van relatieve rust:

• Lage inflatie: De jaarlijkse inflatie is gedaald tot rond de 2,9%, een wereld van verschil met eerdere jaren.
• Stabiele officiële koers: De officiële wisselkoers beweegt vrij stabiel rond de 26 ZiG per Amerikaanse dollar.

Toch blijven er uitdagingen. Op de informele markt geldt nog altijd een prijsverschil van ongeveer 20% ten opzichte van de officiële koers. Daarnaast blijft de Amerikaanse dollar populair: circa 60-70% van de dagelijkse transacties vindt nog steeds in dollars plaats. Het Internationale Monetaire Fonds (IMF) benadrukt dat het land verdere stappen moet zetten om van de ZiG de enige geaccepteerde nationale munt te maken.

Voor- en nadelen van een goudgedekte munt

Het beleid van Zimbabwe laat helder zien wat de sterke en zwakke kanten zijn van een munt die steunt op edelmetaal.

Wat pleit vóór het systeem

• Streng beleid: De centrale bank kan niet zomaar extra geld bijdrukken. Er mag pas geld bij komen als de goud- of valutareserves toenemen. Dit voorkomt onbeheerste inflatie.
• Koppeling aan grondstoffen: Inkomsten uit de mijnbouw komen rechtstreeks ten goede aan de monetaire stabiliteit.

Waar het nog wringt

• Afhankelijkheid van de goudkoers: Als de wereldwijde goudprijs daalt, daalt ook de waarde van de dekkingsreserve. Dat maakt de munt kwetsbaar voor externe factoren. Diezelfde afhankelijkheid geldt overigens ook voor uw eigen fysieke goud. Het verschil is dat u, anders dan de Zimbabwaanse centrale bank, het edelmetaal zelf in bezit heeft en niet afhankelijk bent van een monetair systeem eromheen.
• Aanhoudend wantrouwen: Na jaren van geldontwaarding stappen inwoners niet zomaar over. De zwarte markt blijft bestaan en de vraag naar buitenlandse valuta blijft hoog.
• Beperkte ont-dollarisering: De Amerikaanse dollar blijft het voorkeursbetaalmiddel in het dagelijks verkeer.

Wat betekent dit voor goud als beleggingscategorie?

De stappen van Zimbabwe staan niet op zichzelf. Wereldwijd kopen centrale banken al langere tijd extra fysiek goud aan om hun buitenlandse reserves te diversifiëren en onafhankelijker te worden van papiergeld.

Zimbabwe dient hierbij als een duidelijk voorbeeld. Het laat zien dat wanneer papiergeld faalt en het vertrouwen verdwijnt, goud overblijft als de uiteindelijke waarde-anker. Het edelmetaal behoudt koopkracht op de lange termijn, ongeacht politieke of monetaire beslissingen.

Dit roept bij veel lezers een logische vraag op: is de goudprijs, nu centrale banken wereldwijd fors bijkopen, niet al te hoog om nu nog in te stappen? Onze specialisten zien de aanhoudende vraag vanuit centrale banken vooral als een bevestiging van de structurele rol van goud in het wereldwijde reservesysteem, niet als een signaal dat de prijs zijn piek al heeft bereikt. Dat betekent niet dat goud nooit kan corrigeren, maar wel dat de vraag breder gedragen wordt dan alleen door particuliere beleggers.

Wilt u meer weten over de factoren die de waarde van edelmetaal beïnvloeden? U leest er meer over in onze artikelen over de invloed van de Amerikaanse dollar op edelmetalen of de relatie tussen spanningen in het Midden-Oosten en de goudkoers.

Goud als bescherming tegen valutaschommelingen

Zimbabwe heeft een nieuwe munt ingevoerd die gedeeltelijk gedekt is door goud. Niet de oude goudstandaard waarbij je geld een-op-een kon inwisselen voor fysiek goud, maar een systeem waarbij goudreserves als onderpand dienen. De eerste cijfers laten zien dat dit de inflatie inderdaad afremt. Wat nog niet hersteld is, is het vertrouwen van de bevolking: na jaren van hyperinflatie duurt het lang voordat mensen weer geloven dat hun geld waarde behoudt. Het voorbeeld van Zimbabwe laat zien waarom fysiek goud nog steeds aantrekkelijk is als anker voor een munt, juist wanneer een valuta onder druk staat.

Goud kopen of verkopen bij Goudonline

Wilt u uw eigen vermogen beschermen tegen inflatie en valutaschommelingen? Fysiek goud biedt een tastbare zekerheid. Onze specialisten denken ook graag met u mee over praktische zaken zoals veilige opslag, verzekering en de mogelijkheden om uw goud te verkopen. Wilt u liever goud kopen? Bekijk dan ons actuele aanbod van gouden munten en goudbaren of neem contact op met onze specialisten voor een vrijblijvend advies.